Amsterdamse ambtenaren willen een schoon pensioen

Deze campagne is een vreemde eend in de Galjaardbijt. We hebben namelijk geen opdrachtgever. We zijn een groepje collega’s van de gemeente Amsterdam dat iets extra’s wilde doen voor het klimaat. Iets met weinig middelen – dit moest naast ons gewone werk – maar met grote impact.

Zo kwamen we op ABP, ons eigen pensioenfonds. Grootste van Europa, vijfde van de wereld. 500 miljard euro aan investeringen, waarvan zo’n 17 miljard in olie, kolen en gas. We waren dus met ons eigen pensioengeld ons pensioen onmogelijk aan het maken. Immers, wat valt er nog te genieten in een onleefbare wereld? Ons doel: ABP stopt met investeren in fossiele brandstoffen.

Sinds 2014 werd er al door milieugroeperingen actie gevoerd tegen het fossiele beleid van ABP. In 2016 bleek onze burgemeester, wijlen Eberhard van der Laan, al een brief namens ons bestuur aan ABP te hebben gestuurd, waarin hij aandrong op stoppen met de fossiele investeringen. Helaas zonder resultaat.

Ons inzicht was dat een pensioenfonds moet luisteren naar zijn deelnemers. Daarom was onze campagnestrategie dat pensioendeelnemers zich zelf uitspreken tegen deze fossiele investeringen. We hebben deze vraag rechtstreeks, vanuit onszelf aan onze collega’s gesteld. En hen in staat gesteld zich snel, makkelijk en op een persoonlijke manier uit te spreken via een petitie. Daarnaast hebben we ambtenaren in de rest van het land geïnspireerd en gefaciliteerd om hetzelfde te doen. Doordat collega’s zich persoonlijk uitspraken over hun eigen pensioengeld, vermeden we allerlei discussies.

Dan onze naam en uitstraling. Gebruikelijke beelden bij duurzame financiën zijn (witte!) handen met groene aardbollen, of aarde met een kiemplantje en stapels munten eromheen. Dat wilden we dus niet. We wilden niet spreken over ‘vieze investeringen’ of ‘stop nou met’, maar ons doel communiceren met een positieve naam en een positief beeld. Dat werd ‘Ik Wil Een Schoon Pensioen’ met veel blauw met zeepbellen, als een stralend wasmiddel. Plus de drie rode Andreaskruisen, als herkenbaar icoon voor onze doelgroep, de Amsterdamse gemeenteambtenaar.

Voor onze campagne hebben we deze middelen gemaakt: website, filmpje, stickers, koffertje om de petitie te overhandigen. Verder niets. We moesten het immers uit eigen zak betalen. Dat dwong tot zuinigheid, creativiteit en een tikje ambtelijke ongehoorzaamheid. We hebben namelijk in één dag de hele organisatie onze oproep gemaild. Zo’n 15.000 collega’s. Mag helemaal niet. We kregen tien boze mails terug en duizenden handtekeningen erbij.

Uiteindelijk waren het er zo’n drieduizend, die we online aan het ABP overhandigden. Helaas gaf ons pensioenfonds nog altijd geen krimp. Inmiddels waren echter ook allerlei andere overheidsorganisaties actie gaan voeren. Collega’s bij andere gemeenten, provincies, waterschappen en rijksambtenaren maakten gebruik van onze webteksten en stappenplan om snel hun eigen petitie te starten.

En op 26 oktober 2021 was het opeens zover: ABP liet weten dat ze gingen stoppen met investeren in olie, gas en kolen. Het was groot nieuws in de hele internationale financiële wereld en een belangrijk signaal aan alle financiële instellingen: investeren in de klimaatcrisis wordt niet meer geaccepteerd.

Wil je jouw pensioenfonds ook uit fossiel krijgen? We helpen je graag!